Debata XXX Festiwalu Nauki w Warszawie z udziałem dr hab. Błażeja Przybylskiego, dr Karoliny Małek, dr Angeliki Kleszczewskiej-Albińskiej, dr Anny Saneckiej i dr Marty Dobrzyniak [27 września 2026 r.]Czy szkoła wciąż jest potrzebna, skoro wiedzę można znaleźć w internecie, uczyć się poza klasą i korzystać z coraz lepszych narzędzi cyfrowych? A może jej najważniejszą funkcją wcale nie jest dziś przekazywanie wiedzy?W debacie XXX Festiwalu Nauki w Warszawie pedagodzy, psychologowie i socjologowie zastanawiają się nad tym, po co właściwie jest szkoła we współczesnym społeczeństwie.Punktem wyjścia są sprzeczne dane i doświadczenia. Polscy uczniowie osiągają dobre wyniki edukacyjne, a jednocześnie wielu z nich deklaruje, że szkoła niewiele przygotowała ich do dorosłego życia. Coraz częściej mówi się o stresie, zmęczeniu, braku sensu i problemach ze zdrowiem psychicznym młodych ludzi.Czy winna jest szkoła?Paneliści przestrzegają przed zrzucaniem na nią całej odpowiedzialności. Na dobrostan dzieci wpływają przecież także rodzina, media społecznościowe, relacje rówieśnicze i szersze warunki społeczne. Jednocześnie szkoła jest miejscem, w którym młodzi ludzie spędzają ogromną część życia – dlatego jej klimat, relacje i sposób organizacji mają realne znaczenie.W debacie mocno wybrzmiewa myśl, że szkoła jest „laboratorium relacji społecznych”. To tutaj uczymy się funkcjonować w grupie, współpracować, przegrywać, próbować ponownie, spotykać osoby inne od nas i działać w ramach wspólnych zasad.Pojawia się także pytanie o nauczycieli. Jak budować dobrą szkołę, jeśli sami nauczyciele są przemęczeni, zestresowani i zagrożeni wypaleniem? Jak ważne są ich kompetencje relacyjne i dobrostan dla atmosfery całej szkoły?Duża część rozmowy dotyczy edukacji domowej i alternatywnych modeli uczenia się. Liczba uczniów korzystających z edukacji domowej w Polsce w ostatnich latach gwałtownie wzrosła. Co przyciąga młodych do tej formy? Mniejszy stres? Większa autonomia? Możliwość uczenia się we własnym tempie?Anna Sanecka pokazuje edukację domową od środka, ale jednocześnie podkreśla, że nie jest ona rozwiązaniem dla wszystkich. Pojawia się też pytanie o jej ograniczenia: samotność, brak kontaktów społecznych i fakt, że nie każda rodzina ma czas, zasoby i kompetencje potrzebne do organizowania edukacji poza szkołą.Stąd kolejny ważny temat: nierówności społeczne.Czy bez szkoły dzieci z mniej uprzywilejowanych rodzin miałyby taki sam dostęp do kultury, języków, zajęć dodatkowych i kontaktów społecznych jak dzieci z dużych miast i zamożnych domów? Z drugiej strony – czy obecna szkoła rzeczywiście te nierówności wyrównuje, czy czasem je utrwala?W dyskusji pojawia się też spór o „lepsze” i „gorsze” szkoły oraz o to, czy wyniki placówki mówią o jakości nauczania, czy raczej o tym, jacy uczniowie do niej trafiają.Jedno z najciekawszych pytań debaty brzmi więc nie: czy szkołę zlikwidować?, lecz:jaką szkołę warto zachować?Paneliści:dr hab. Błażej Przybylski, prof. APS – pedagog związany z Akademią Pedagogiki Specjalnej, zajmuje się społecznymi podstawami edukacji i funkcjonowaniem szkoły jako instytucji społecznej.dr Karolina Małek – psycholożka z Uniwersytetu Warszawskiego, bada dobrostan nauczycieli, ich kompetencje relacyjne i klimat społeczny szkoły.dr Angelika Kleszczewska-Albińska – psycholożka i psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, zajmuje się psychologią kliniczną, emocjami oraz zdrowiem psychicznym dzieci, młodzieży i dorosłych.dr Anna Sanecka – socjolożka, edukatorka domowa i badaczka pedagogiki kultury, związana ze Szkołą Główną Gospodarstwa Wiejskiego.Prowadzenie: dr Marta Dobrzyniak – Katedra Pedagogiki SGGW.#Szkoła #Edukacja #EdukacjaDomowa #Nauczyciele #Uczniowie #ZdrowiePsychiczne #Psychologia #Pedagogika #Nierówności #FestiwalNauki #Wszechnica
