1163. Praca bez ludzi, ludzie bez pracy. Jak AI zmienia rynek pracy. Nowy krajobraz bezrobocia - Debata FN

Debata XXX Festiwalu Nauki w Warszawie z udziałem prof. dr hab. Dominika Batorskiego, prof. dr hab. Izabeli Grabowskiej, dr Konrada Maja i prof. dr hab. Aleksandry Przegalińskiej [19 września 2026 r.]Czy sztuczna inteligencja naprawdę odbierze ludziom pracę? A może większym problemem okaże się coś mniej spektakularnego: znikanie stanowisk juniorskich, praca poniżej kwalifikacji, utrata autonomii i stopniowe oddawanie AI zadań, na których człowiek dotąd uczył się zawodu?W debacie XXX Festiwalu Nauki w Warszawie prof. Dominik Batorski, prof. Izabela Grabowska i dr Konrad Maj, w rozmowie prowadzonej przez prof. Aleksandrę Przegalińską, zastanawiają się, jak generatywna sztuczna inteligencja, automatyzacja i robotyzacja zmieniają rynek pracy – i czego jeszcze nie potrafimy przewidzieć.Punktem wyjścia jest pojęcie bezrobocia technologicznego. W poprzednich rewolucjach przemysłowych maszyny eliminowały część zawodów i zadań, ale jednocześnie powstawały nowe. Czy podobnie będzie z AI? Czy może tym razem różnica polega na tym, że technologia nie zastępuje już tylko siły mięśni, lecz coraz częściej wspiera albo przejmuje zadania wymagające analizy, pisania, podejmowania decyzji i pracy intelektualnej?Jednym z obszarów, w których pojawiają się pierwsze niepokojące sygnały, są stanowiska juniorskie.Jeżeli AI potrafi przygotować pierwszą analizę, napisać prosty kod, stworzyć dokument albo wykonać zadanie, które jeszcze niedawno powierzano początkującemu pracownikowi, firmy mogą potrzebować mniej osób na najniższych szczeblach kariery.Ale paneliści zwracają uwagę na ważne zastrzeżenie: nie każdą zmianę na rynku pracy można przypisać sztucznej inteligencji. Znaczenie mają również sytuacja gospodarcza, zmiany organizacji pracy czy upowszechnienie pracy zdalnej, która może utrudniać wdrażanie i uczenie młodych pracowników.To prowadzi do jednego z najważniejszych pytań debaty:jeśli AI przejmie zadania, na których dotąd uczyliśmy się zawodu, to gdzie mają zdobywać doświadczenie przyszli eksperci?Dotyczy to prawników, analityków, programistów i wielu innych zawodów opartych na wiedzy. Problemem może okazać się więc nie tylko liczba miejsc pracy, ale przerwanie ścieżki prowadzącej od początkującego pracownika do doświadczonego specjalisty.Rozmowa dotyczy też deskillingu, czyli stopniowej utraty części kompetencji. Jeśli coraz więcej decyzji, analiz i rutynowych działań wykonuje za nas system, człowiek może stawać się coraz bardziej zależny od technologii.Dlatego – jak wynika z dyskusji – warto pytać nie tylko:„Czy będziemy mieli pracę?”ale również:„Jaka to będzie praca?”AI może zwiększać produktywność i wspierać człowieka. Może pomagać lekarzom, pielęgniarkom, analitykom, specjalistom czy pracownikom produkcji. Kluczowe staje się jednak pytanie, w jakim celu firmy wdrażają technologię: żeby przede wszystkim ograniczać zatrudnienie i koszty czy żeby zwiększać możliwości swoich pracowników?Dobrym przykładem rzeczywistej automatyzacji są autonomiczne pojazdy. Dr Konrad Maj przywołuje doświadczenia z Chin, gdzie robotaksówki już konkurują z tradycyjnymi kierowcami. Dla pracowników takich branż pytanie o technologiczne bezrobocie przestaje więc być wyłącznie prognozą dotyczącą dalekiej przyszłości.Jednocześnie wpływ AI nie będzie wszędzie taki sam.Inaczej może wyglądać w Warszawie i największych ośrodkach technologicznych, inaczej w małych miejscowościach, przemyśle, usługach czy zawodach wymagających pracy fizycznej. Rozwój sztucznej inteligencji nie oznacza też automatycznie końca zapotrzebowania na pracowników. Paneliści:prof. dr hab. Dominik Batorskiprof. dr hab. Izabela Grabowskadr Konrad MajProwadzenie: prof. dr hab. Aleksandra Przegalińska#SztucznaInteligencja #AI #RynekPracy #Praca #Automatyzacja #Robotyzacja #BezrobocieTechnologiczne #PrzyszłośćPracy #GeneratywnaAI #AleksandraPrzegalińska #KonradMaj #DominikBatorski #IzabelaGrabowska #FestiwalNauki #Wszechnica