Polski pułkownik wraca z inspekcji fortyfikacji – zmęczony, w zabłoconych butach. Otwiera drzwi kwatery. Za jego biurkiem siedzi czarnoskóry ordynans. Ubrany w jego mundur. Z przyjaciółmi. Jedzą. Piją. Śmieją się. W XVIII-wiecznej armii kara za taką impertynencję to publiczna chłosta. Kościuszko roześmiał się. Zasalutował. I dołączył do zabawy.
Ta jedna scena mówi o nim więcej niż wszystkie twierdze, które zbudował. W czwartym odcinku serii o Tadeuszu Kościuszce opowiadam o człowieku, który żył tak, jak mówił – w czasach, gdy mało kto to robił.
Usłyszysz o tym, jak zbudował West Point, najważniejszą twierdzę rewolucji i dlaczego Brytyjczycy nigdy jej nie zaatakowali.
Jak na Południu uratował całą armię generała Greene’a nie bronią, ale samym przygotowaniem.
Poznasz czarnoskórego żołnierza, z którym Kościuszko służył ramię w ramię przez 6 lat.
Odkryjesz historię indiańskiego wodza Małego Żółwia i pistoletu znalezionego przy jego kościach ponad sto lat po ich spotkaniu.
Dowiesz się, komu w swoim testamencie Kościuszko przeznaczył całą amerykańską emeryturę.
I dlaczego jego przyjaciel Thomas Jefferson nigdy tego testamentu nie wykonał.
American Garden History – „Kosciuszko’s Secret 1778 Garden at West Point” (americangardenhistory.blogspot.com)
Życie codzienne armii kontynentalnej:
Dr. James Thacher, A Military Journal During the American Revolutionary War (1823) – wpisy z 1778-1779
American Battlefield Trust – „Food and Beverage of the Revolutionary War Era”
Encyclopedia.com – „Soldiers’ Rations”
Washington Crossing Historic Park – „Continental Army Soldiers’ Clothing”
American Battlefield Trust – „Washington’s Encampment at Morristown and the Hard Winter of 1779-1780″
Kampania Południowa i Wyścig do Dan:
Andrew Waters, To the End of the World: Nathanael Greene, Charles Cornwallis, and the Race to the Dan (Westholme Publishing, 2020)
John Buchanan, The Road to Guilford Courthouse (John Wiley & Sons, 1997)
Richard K. Showman et al., eds., The Papers of General Nathanael Greene, vol. 7 (UNC Press, 1994)
Halifax County Historical Society – „Crossing of the Dan”
Agrippa Hull i przyjaźnie:
Gary Nash & Graham Hodges, Friends of Liberty (2008) – główne źródło relacji Hull-Kościuszko
Bidwell House Museum – „Agrippa Hull and Tadeusz Kosciuszko” (2023)
Kamil Janicki, Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa (kontekst polskiej pańszczyzny)
Zdrada Arnolda:
Nathaniel Philbrick, Valiant Ambition: George Washington, Benedict Arnold, and the Fate of the American Revolution (2016)
Testament Kościuszki:
Nash & Hodges, Friends of Liberty – najszczegółowsze opracowanie testamentu i roli Jeffersona
Monticello / Thomas Jefferson Foundation – biogram Kościuszki i kontekst testamentu
Storozynski, The Peasant Prince – rozdział o testamencie
Krajobraz i przyroda Hudson Highlands:
New York State Department of State – „Hudson Highlands Scenic Area of Statewide Significance”
New York Natural Heritage Program – Chestnut Oak Forest Guide; Hemlock-Northern Hardwood Forest Guide
Lamont-Doherty Earth Observatory, Columbia University – „Hudson River Estuary Basics”
Źródła pierwotne – korespondencja:
List Kościuszki do Johna Taylora, 14 września 1778 – za Journal of the American Revolution (allthingsliberty.com); oryginał w kolekcji Gates Papers / New-York Historical Society
„najważniejsza pozycja strategiczna w Ameryce” – Washington o West Point, za Kajenckim i Storożynskim
„armia w opłakanym stanie” – Greene po przyjeździe do Charlotte, za Showmanem, Papers of Nathanael Greene
„jest osobą o wiedzy i zasługach” – Washington do Henry’ego Laurensa, 10 listopada 1777, Founders Online
„niedostępny dla niczego poza kozami” – Lord Stirling o terenie Highlands, za Galgano (2010)
Dziennik oficera Brygady Parsonsa (styczeń 1778) – za Storożynskim i Kajenckim
Anegdota o Hullu w mundurze – Nash & Hodges, Friends of Liberty; powtarzana przez Storożynskiego i Pulę
Spotkanie z Małym Żółwiem i odkrycie pistoletu w 1914 – Storożynski, The Peasant Prince; Pula, The Purest Son of Liberty
Podden och tillhörande omslagsbild på den här sidan tillhör
Radosław Budnicki. Innehållet i podden är skapat av Radosław Budnicki och inte av,
eller tillsammans med, Poddtoppen.
