Polskie demo: Afera w Szpitalu Południowym. System zdrowia stoi w Polsce na głowie, pora to zmienić

W tym odcinku wideokastu „Polskie demo” Michał Tomasik (tygodnik „Polityka”) oraz Krzysztof Izdebski (Fundacja Batorego) rozmawiają z dr Marią Liburą, reprezentującą Collegium Medicum Olsztyn (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie) oraz Polską Sieć Ekonomii. Ekspertka szczegółowo analizuje, jaka jest obecna sytuacja w służbie zdrowia i dlaczego dotychczasowe próby reform nie przyniosły oczekiwanych skutków. Punktem wyjścia do dyskusji o strukturalnych słabościach, jakie ma system ochrony zdrowia w Polsce, jest głośna afera w Szpitalu Południowym. Rozmówcy wyjaśniają, czym różni się ten konkretny przypadek od codziennych problemów oraz jak tego typu afera w ochronie zdrowia zaciemnia obraz sytuacji.

Ważnym tematem jest finansowanie szpitali oraz skomplikowana struktura właścicielska placówek publicznych. Obecne rozdrobnienie sprawia, że szpitale – zamiast współpracować – konkurują ze sobą, co utrudnia koordynację opieki, pogłębia kryzys w służbie zdrowia i generuje zadłużenie, a w szerszej perspektywie wymusza zamykanie szpitali. Cały system opieki zdrowotnej w Polsce jest scentralizowany finansowo poprzez Narodowy Fundusz Zdrowia, ale odpowiedzialność spoczywa na barkach dyrektorów szpitali, przez co zjawiska określane jako patologia w polskich szpitalach wynikają z wadliwych ram systemowych, a niekoniecznie z działań personelu.

Przykładem mogą być zarobki lekarzy oraz zarządzanie kadrami. Jak tłumaczy dr Libura, lekarze w Polsce zmagają się z problemem wieloetatowości i przemęczenia. Profesor na etacie w klinice zarabia średnio, podczas gdy rynkowa walka o łatanie grafików dyżurowych tworzy ogromne kominy płacowe, bo – jak podkreśla ekspertka – system wynagradza nie kompetencje, a np. mobilność. W centrum systemu ochrony zdrowia powinien stać pacjent, a dla niego najcenniejszym zasobem jest lekarz pierwszego kontaktu, którego zna.

Pytamy dr Liburę również o dekalog naprawy ochrony zdrowia – 10 przykazań dla polityków, które w opinii autorów powinny stać się fundamentem realnej reformy. Przy okazji poruszamy wątek ogólnego zdrowia Polaków i tego, w jaki sposób skuteczna profilaktyka zdrowia może być obecna we wszystkich politykach państwa – od edukacji i reformy lekcji WF po transport.