Ep. 262. Wytyczne kardiologii sportowej - 10 nowych, fundamentalnych informacji.

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam wytyczne kardiologii sportowej. 

 W codziennej praktyce obserwuję zderzenie dwóch światów – świata medycyny i świata sportu – oraz częsty konflikt pomiędzy potrzebą bezpieczeństwa a potrzebą realizowania pasji przez pacjentów. Zbyt często spotykam się z sytuacją, w której osobom z chorobami serca automatycznie odradza się aktywność sportową, a nawet niewielkie odchylenia w badaniach prowadzą do zakazów uprawiania sportu, mimo że korzyści z regularnej aktywności fizycznej są ogromne i zdecydowanie przewyższają ryzyko. Tymczasem najnowsze wytyczne ACC/AHA dotyczące kwalifikacji sportowców z chorobami układu sercowo-naczyniowego, opublikowane pod adresem https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/CIR.0000000000001297, prezentują zupełnie nowe podejście oparte na wspólnym podejmowaniu decyzji z pacjentem, a nie na automatycznych zakazach. Autorzy podkreślają, że nagły zgon sercowy podczas wysiłku fizycznego jest zdarzeniem bardzo rzadkim, występującym z częstością mniejszą niż 1 na 100 tysięcy sportowców, a całkowite wyeliminowanie ryzyka nie jest możliwe niezależnie od rodzaju aktywności. Zamiast zakazywać sportu, wytyczne wskazują na konieczność odpowiedniego przygotowania, dostępności defibrylatorów AED oraz indywidualnej oceny ryzyka, ponieważ większość zagrożeń można ograniczyć bez odbierania pacjentom możliwości realizacji ich pasji. Szczególnie ważne jest nowe spojrzenie na choroby, które jeszcze dekadę temu niemal automatycznie wykluczały z uprawiania sportu, takie jak kardiomiopatia przerostowa, rozstrzeniowa, arytmogenna, zapalenie mięśnia sercowego czy niektóre wady zastawkowe. Współczesne podejście zakłada trzy etapy postępowania: dokładne rozpoznanie i ocenę ryzyka, edukację pacjenta i jego rodziny oraz wspólne podjęcie decyzji o dopuszczeniu do aktywności wraz z planem monitorowania i postępowania w razie wystąpienia objawów. Dużą rolę przypisano również elektrokardiografii, której dokładna analiza pozwala wykryć większość kanałopatii i kardiomiopatii odpowiedzialnych za nagłe zgony sercowe u młodych sportowców. Największą zmianą w stosunku do wcześniejszych dokumentów jest jednak filozofia postępowania – wytyczne z 2025 roku w wielu sytuacjach zastępują dawną strategię „zakazać” podejściem „pozwolić pod określonymi warunkami”, co doskonale pokazuje zestawienie z zaleceniami z 2015 roku. Dodatkowe omówienie nowych rekomendacji ACC można znaleźć pod adresem: https://www.acc.org/latest-in-cardiology/articles/2025/12/09/17/52/2025-acc-aha-sports-participation-guidelines-for-athletes-with-cv-abnormalities. Moim zdaniem jest to jedna z najważniejszych zmian w kardiologii sportowej ostatnich lat, ponieważ w centrum procesu decyzyjnego ponownie stawia człowieka, jego cele życiowe i prawo do aktywności fizycznej, a rolą lekarza staje się nie zakazywanie sportu, lecz pomaganie w jego możliwie bezpiecznym uprawianiu. 

Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.

Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.