VOV1 - Từ dẫn chứng về các thủ tục công bố sản phẩm và thực trạng lực lượng kiểm tra thực tế, các đại biểu Quốc hội đề xuất cần chỉnh lý dự thảo theo hướng linh hoạt, bám sát bản chất hậu kiểm để vừa siết chặt quản lý an toàn, vừa tạo động lực phát triển cho sản xuất, kinh doanh.
An toàn thực phẩm là lĩnh vực quản lý rất là phức tạp, có tính liên ngành, liên quan đến nhiều khâu của chuỗi sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. Việc phân công trách nhiệm quản lý giữa các bộ, ngành có sự giao thoa, liên quan chặt chẽ với các chức năng, nhiệm vụ được giao. Vì vậy, nếu quy định cụ thể, chi tiết trách nhiệm của từng bộ, ngành ngay trong luật thì khi có yêu cầu cần điều chỉnh nhiệm vụ, thẩm quyền hoặc phương thức phối hợp giữa các cơ quan sẽ phải sửa đổi luật, làm giảm tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện và không bảo đảm tính ổn định của luật.
Đại biểu Nguyễn Hồng Chương, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội tán thành chủ trương chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, nhưng cho rằng chủ trương này cần được rà soát và thể hiện trong dự thảo Luật một cách nhất quán và thực chất, tránh việc khi tiếp cận và khi quy định biện pháp hậu kiểm, nhưng khi thực hiện lại là tiền kiểm. "Với cách thiết kế này thì việc tiếp nhận hồ sơ của cơ quan có thẩm quyền trên thực tế lại trở thành điều kiện để được lưu thông sản phẩm, tức là chặt hơn so với cả cơ chế hiện hành là tự công bố, và không còn là hoạt động ghi nhận, lưu trữ phục vụ hậu kiểm như thuyết minh trong hồ sơ của dự thảo Luật nữa. Vì vậy, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, chỉnh lý để bảo đảm đúng bản chất của cơ chế hậu kiểm, phù hợp với yêu cầu chuyển từ cấp phép, chứng nhận sang công bố và hậu kiểm như tại Nghị quyết số 68 của Trung ương."
Phân tích về công tác quản lý thực tế, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM) cho rằng lực lượng hậu kiểm hiện nay vừa thiếu về số lượng, vừa hạn chế về quyền hạn. Đại biểu thẳng thắn chỉ ra: "Hậu kiểm của chúng ta, cái lực lượng nó không có đủ và quyền hạn chúng ta giao cũng không đủ. Chính vì vậy, tức là chúng ta phải làm sao để cho hậu kiểm quan trọng hơn là tiền kiểm, tức là phải tăng cường hậu kiểm. Nhưng nếu trong luật thì chúng ta lại thấy là nó chưa có thể hiện rõ. Ở đây là tiền kiểm không những nó giảm mà còn có phần tăng nữa."
Theo đại biểu Phạm Khánh Phong Lan, dù mục tiêu đặt ra là chuyển mạnh sang hậu kiểm, nhưng các quy định trong dự thảo Luật lại chưa thể hiện rõ sự thay đổi này. Dẫn chứng từ các vụ việc sữa giả, thực phẩm chức năng giả phức tạp thời gian qua, đại biểu phân tích: Nhiều doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ làm thủ tục công bố rất bài bản, nhưng trong quá trình sản xuất, gia công thực tế lại không bảo đảm chất lượng.
Đáng chú ý, trong khi Nghị định số 15/2018/NĐ-CP đang tạo điều kiện thuận lợi khi cho phép doanh nghiệp tự công bố đối với nhiều loại thực phẩm thông thường, thì dự thảo Luật mới lại thay đổi theo hướng quy định công bố hợp tiêu chuẩn. Đồng thời, dự thảo còn phát sinh thêm các mốc thời hạn 24 tháng và 36 tháng bắt buộc phải thực hiện lại thủ tục, vô hình trung làm gia tăng rào cản hành chính và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Khâu tiền kiểm tức là thẩm định để cấp phép quy định trong các điều luật là khó hơn trước song lại không giúp doanh nghiệp có ý thức làm tốt hơn. Vì vậy, khi làm luật thì cần giảm tiền kiểm, điều đó tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp./.
Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội
