Legers maken steeds vaker gebruik van kunstmatige intelligentie bij oorlogsvoering. Met AI kunnen militairen onder meer sneller enorme hoeveelheden inlichtingen en informatie analyseren om vervolgens hun doelwitten te bepalen. Maar wat als de eigen AI wordt gemanipuleerd door de vijand en legers daardoor de verkeerde besluiten nemen?
Irene van Droffelaar ging met die vraag aan de slag, vertelt ze in deze aflevering van de podcast 'In het defensief'. Ze is onderzoeker AI, simulatie en veiligheid bij de denktank RAND Europe, die sinds 2024 ook een vestiging heeft in Den Haag. Volgens haar moeten landen nadenken over de vraag hoe zij gaan reageren als hun eigen AI moedwillig om de tuin wordt geleid, waarschuwt ze.
Ten eerste, waarschuwt Van Droffelaar, dienen landen en legers te beseffen dat AI sowieso niet onfeilbaar is. Kunstmatige intelligentie heeft een foutmarge. Als legers dus te veel leunen op AI en die maakt een misser, dan kan dit betekenen dat bepaalde militaire dreigingen niet worden herkend of dat bijvoorbeeld een verkeerd doelwit wordt geselecteerd.
Ten tweede moeten landen zich realiseren dat AI kan worden gehackt door vijandige staten als Rusland of China en zelfs door criminelen of terroristen. De AI-systemen dan kunnen worden verstoord en niet meer werken of gewoon totaal verkeerde informatie geven aan militairen. Die vallen wellicht zelfs daardoor per ongeluk burgerdoelen aan.
Gevaar bestaat dat dit tot escalatie leidt, zegt Van Droffelaar. Vijanden kunnen elkaar beschuldigen van de manipulatie van elkaars AI-systemen, terwijl in werkelijkheid het systeem een 'onbedoelde' fout heeft gemaakt, meent ze. Of ze laten te veel over aan AI, zonder er nog 'als echt mens' bij na te denken. Van Droffelaar pleit daarom voor overleg en internationale afspraken, verklaart ze in de podcast. In de Koude Oorlog was er een 'hotline' tussen de aartsvijanden Rusland en de VS om misverstanden uit de weg te ruimen, elkaars handelen te kunnen begrijpen in gesprek te blijven. Het doel was een kernoorlog voorkomen. Zulk overleg is weer nodig, meent de AI-expert.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.
Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?
🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments.
Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.
Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
