Trwająca już niemal od trzech miesięcy wojna Stanów Zjednoczonych i Izraela z Iranem nie doprowadziła do zmiany reżimu, choć tak zapowiadali Donald Trump i Benjamin Netanjahu. Co więcej, wygląda na to, że Islamska Republika Iranu radzi sobie mimo pewnych ograniczeń wynikających z prowadzenia konfliktu zbrojnego, a jej wojska wciąż są zdolne do działań operacyjnych. Na zachodzie popularność zdobywa jednocześnie środowisko irańskich monarchistów, a Reza Pahlavi, syn obalonego w rewolucji islamskiej w 1979 roku szacha, jest częstym gościem salonów i mediów.


O tym rozmawiam z Juliuszem Gojło, ambasadorem Polski w Iranie w latach 2010-2017 i ekspertem Centrum Stosunków Międzynarodowych. Zachęcam też do zajrzenia do lektur uzupełniających zaproponowanych przez ambasadora Gojło, których lista znajduje się na końcu opisu odcinka.


A w dalszej części odcinka wraca Językowy Bałagan! Wraz z Michałem Czechowskim, tłumaczem i nauczycielem języków arabskiego i hebrajskiego, prowadzącym profil ismalearning na Instagramie, przyglądamy się dialektom i gwarom, zastanawiając się, czy są dobrym środkiem do transmisji kultury. A to na przykładzie zadżalu!

Ilustracja przedstawia izraelskie myśliwce F16 nad Iranem w trakcie operacji „Ryczący Lew” na początku marca. Fot. Jednostka rzecznika prasowego armii Izraela via Wikimedia Commons.


***

John Brennan, b. szef CIA w kwestii irańskiego programu jądrowego.

Philip Giraldi – The World's Hardest Target: United States Intelligence on Iran - były oficer CIA – na temat błędnego rozpoznania i złej interpretacji informacji wywiadowczych dot. Iranu.

Robert Jervis –Why Intelligence Fails: Lessons from the Iranian Revolution and the Iraq War - o błędach w percepcji  i interpretacji danych wywiadowczych dot. Iranu i Iraku.

Ervand Abrahamian - The Coup: 1953, The CIA, and The Roots of Modern U.S.-Iranian Relations – o obaleniu przez CIA i MI6 demokratycznie wyłonionego rządu premiera Mossadeqa i utorowaniu drogi do autorytaryzmu szacha a następnie rewolucji.

Mohamed El Baradei  - The Age of Deception: Nuclear Diplomacy in Treacherous Times Paperback – wspomnienia szefa Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej nt. irańskiego program jądrowego

Haaretz / The Marker z 3 października 2025 na temat izraelskiej kampanii dezinformacyjnej promującej irański ruch monarchistyczny “The Israeli influence operation in Iran pushing to reinstate the Shah monarchy” .

Podden och tillhörande omslagsbild på den här sidan tillhör Jakub Katulski. Innehållet i podden är skapat av Jakub Katulski och inte av, eller tillsammans med, Poddtoppen.