อารามบอย | EP. 49 | แมวกลายเป็นลายกนกได้อย่างไร เบื้องหลังปกวัดดูยูมีน

เคยสังเกตไหมว่า แมวแทบไม่มีบทบาทในลวดลายประดับสถาปัตยกรรมวัดไทย ทั้งที่คนไทยเลี้ยงแมวกันมานาน และยังมีภาพแมวปรากฏอยู่ตามจิตรกรรมฝาผนังวัดต่าง ๆ แต่ กชวัช บูรณภิญโญ กลับนำแมวมาดัดแปลงเป็นลายกนก ใบระกา และลวดลายไทยได้แนบเนียน จนบางคนมองไม่ออกว่าในลวดลายเหล่านั้นมีแมวซ่อนอยู่

หนึ่งในผลงานของเขาคือปกหนังสือ วัดดูยูมีน ของ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล ที่นำหน้าบันวัดพระศรีมหาธาตุวรมหาวิหาร บางเขน มาเป็นต้นแบบ ก่อนเปลี่ยนลวดลายต่าง ๆ ให้กลายเป็นแมวหลากสี หลายอิริยาบถ ตั้งแต่กนกไปจนถึงใบระกา โดยยังรักษาองค์ประกอบสำคัญของหน้าบันเดิมเอาไว้ ที่สนุกก็คือแม้แต่เจ้าของหนังสือเองยังเพิ่งสังเกตเห็นสัตว์ตัวเล็ก ๆ บางตัวที่ศิลปินแอบซ่อนไว้บนปก

แต่อะไรทำให้แมวกลายเป็นลายไทยได้ กชใช้หลักการอะไรเลือกว่าจะแทรกแมวตรงไหน และทำไมจึงเลือกหน้าบันของวัดพระศรีมหาธาตุฯ ซึ่งมีความหมายเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ประชาธิปไตยมาเป็นต้นแบบของภาพนี้ แทนที่จะเลือกหน้าบันวัดอื่นที่มีรูปแบบคุ้นตากว่า

รายการอารามบอย EP. 49 เราให้ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล ชวน กชวัช บูรณภิญโญ ศิลปินผู้ออกแบบปกหนังสือ วัดดูยูมีน คุยถึงเบื้องหลังการนำสัตว์มาประยุกต์เป็นลายไทย ตั้งแต่จุดเริ่มต้นที่เขาวาดแมวเล่นตั้งแต่สมัยเรียน วิธีเลือกใช้รูปทรงสัตว์ให้เข้ากับองค์ประกอบสถาปัตยกรรม ไปจนถึงรายละเอียดสนุก ๆ ในภาพประกอบแต่ละบทที่ไม่ได้เพียงเปลี่ยนตัวละครให้เป็นแมว แต่ยังเพิ่มเรื่องราวใหม่เข้าไปในภาพต้นฉบับด้วย

จากนั้นพาย้อนดูการใช้สัตว์ในศิลปกรรมไทย ตั้งแต่สัตว์ที่เราคุ้นเคยอย่างพญานาค หงส์ สิงห์ ไปจนถึงแมวที่มักเป็นเพียงตัวประกอบเล็ก ๆ ในจิตรกรรมฝาผนัง ก่อนชวนตั้งคำถามว่า ถ้าวันหนึ่งกชได้ออกแบบโบสถ์หรือหน้าบันวัดจริง ๆ โดยใช้สัตว์เป็นลวดลายหลัก จะทำได้หรือ

 ติดตามทั้งหมดได้ในรายการอารามบอยตอนนี้ โดย ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล สุดยอดแฟนพันธุ์แท้วัดไทย และ กชวัช บูรณภิญโญ ศิลปินผู้ออกแบบและวาดภาพปกหนังสือ วัดดูยูมีน